01/12/09

Νόμος 1197 (1981) : <<όποιος σκοτώνει, κακοποιεί ή απειλεί ζώα που προστατεύονται από την ισχύουσα νομοθεσία ή τα εγκαταλείπει τιμωρείται σύμφωνα με το Άρθρο 8 του ποινικού κώδικα>>.

Νόμος 3617 (1992) : <<Κανείς δε μπορεί να υποβάλλει οποιοδήποτε ζώο, σε αναίτιο πόνο, αγωνία ή στρες. Κανείς δεν επιτρέπεται να εγκαταλείπει το κατοικίδιο του>>.

Η εφαρμογή αυτού του νόμου έχει ανατεθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών (Δήμοι, Κοινότητες) και στο Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως (Αστυνομία). Μπορείτε λοιπόν να αναφέρετε το περιστατικό στον Δήμο και στην Αστυνομία της περιοχής. Δεν είστε υποχρεωμένοι να ξέρετε ποιος δηλητηρίασε τα ζώα. Κάντε μήνυση κατ’ αγνώστων. Τοξικολογική εξέταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν αποδεικτικό στοιχείο. Να επιμένετε επίσης να καταγραφή το γεγονός στο βιβλίο συμβάντων.

Επίσης θα πρέπει να αναφέρετε το γεγονός στον κτηνίατρο και στο φιλοζωικό σωματείο της περιοχής και εάν μπορείτε να έχετε φωτογραφίες του περιστατικού.

Εάν ξέρετε ποιος δηλητηρίασε τα ζώα μπορείτε να κινηθείτε δικαστικά. Οι αποδείξεις που χρειάζεστε είναι :

  1. Ένας μάρτυρας
  2. Όνομα και διεύθυνση του ατόμου που δηλητηρίασε τα ζώα
  3. Τοξικολογική εξέταση – αναφορά του αιτίου του θανάτου, από το Τοξικολογικό Εργαστήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Εάν ζείτε εκτός Αθηνών ρωτείστε την Αστυνομία για το κοντινότερο νόμιμο Τοξικολογικό Εργαστήριο. Εάν έχουν χρησιμοποιηθεί τριμμένα γυαλιά, δείγμα από το στομάχι του ζώου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τοξικολογική εξέταση.

  1. ΠΩΣ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ :

Στειρώστε τα αδέσποτα της γειτονιάς σας, ώστε να μην γεννηθούν νέα θύματα.

  1. Μην προσπερνάτε όσα κουταβάκια ή γατάκια συναντάτε στο δρόμο, δε θα επιβιώσουν, προσπαθήστε να βρείτε σπίτια γι’ αυτά. Μία φωτογραφία, ένα κειμενάκι που περιέχει μία μικρή περιγραφή του ζώου συν το τηλέφωνό σας και η αποστολή τους σε εφημερίδες και περιοδικά που δημοσιεύουν δωρεάν αγγελίες μπορεί να είναι αρκετά για να τους σώσουν τη ζωή !
  2. Στειρώστε το δικό σας ζώο για να αποτρέψετε την γέννηση ανεπιθύμητων σε εσάς ζώων. Πολλά εγκαταλελειμμένα ζώα προέρχονται από σπίτια. Ποιος τα εγκαταλείπει? Όχι βέβαια η μητέρα τους..!
  3. Προστατέψτε το δικό σας ζώο. Πολλά ζώα δηλητηριάστηκαν μέσα στο ίδιο τους το σπίτι ή σε μία βόλτα.
  4. Μην εγκαταλείπετε το κατοικίδιο σας. Ο νόμος το απαγορεύει, δε θα επιβιώσει στο δρόμο, πιθανότατα θα πεθάνει δηλητηριασμένο.
  1. ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΙΝΗΘΕΙΤΕ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΑΠΟΙΟΥ ΠΟΥ ΕΙΔΑΤΕ ΝΑ ΤΟΠΟΘΕΤΕΙ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ :

Βρείτε κάποιον μάρτυρα. Μαζέψτε το δηλητήριο και στείλτε το για τοξικολογική ανάλυση. Αναφέρετε το περιστατικό στην Αστυνομία μέσα σε 24 ώρες, εάν μπορείτε δώστε το όνομα και τη διεύθυνση του ατόμου που είδατε. Αυτή η περίπτωση μπορεί να εκδικασθεί με Αυτόφωρη διαδικασία μέσα σε 48 ώρες (Αυτόφωρο).

  1. ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ΝΑ ΚΙΝΗΘΕΙΤΕ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΟΠΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ ΑΠΕΙΛΕΙ ΝΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙ ΖΩΑ :

Αναφέρετε το γεγονός στην Αστυνομία.
Θα βοηθούσε εάν είχατε μάρτυρα (όχι συγγενικό σας πρόσωπο). Δώστε το όνομα και την διεύθυνση του ατόμου που απειλεί (εάν το ξέρετε) και ζητείστε από την Αστυνομία να επισκεφθεί το άτομο αυτό σαν προειδοποίηση. Εάν η απειλή εκτοξεύθηκε εναντίον αδέσποτου ζώου, ειδοποιήστε το Φιλοζωικό Σωματείο της περιοχής και πηγαίνετε μαζί με ένα μέλος του στην Αστυνομία, όπου θα πείτε ότι τα ζώα προστατεύονται, στειρώνονται και εμβολιάζονται και δεν αποτελούν απειλή για τη γειτονιά. Να επιμείνετε να καταγραφεί το γεγονός. Αναφέρετε την απειλή και στον τοπικό Δήμο. Το γεγονός ότι έχει καταγραφή η απειλή του το πιο πιθανό είναι να τον σταματήσει. Εάν όχι τότε στο πρώτο κρούσμα μπορείτε να αξιοποιήσετε την αναφορά σας αυτή στην Αστυνομία και να τον κάνετε να ‘’πληρώσει’’ για τις πράξεις του.

  1. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΘΕΙΤΕ ! :

Έχετε μαζί σας κουτί πρώτων βοηθειών με εμφιαλωμένο νερό, αλάτι, ατροπίνες και σύριγγες και αυτό το φυλλάδιο. Βάλτε αυτά τα πράγματα σε μία πλαστική σακούλα στο αυτοκίνητό σας ή στη τσάντα σας. Ρωτείστε το κτηνίατρο σας πώς να δώσετε τις πρώτες βοήθειες και σε τι ποσότητες. Μπορεί να σώσει τη ζωή του ζώου σας !

Διδάξτε στα παιδιά σας ότι η δηλητηρίαση είναι τρομερό έγκλημα !

Ας προσπαθήσουμε όλοι να αποτρέψουμε τους ανθρώπους να δολοφονούν να τα ζώα !


ΔΗΛΗΤΗΡΙΑ VS ΑΝΤΙΔΟΤΑ
Ιατρικές & Νομικές Ενέργειες Ξέρετε τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση δηλητηρίασης ενός ζώου?
Ξέρετε να ξεχωρίζετε τα δηλητήρια?
Τι κάνουμε νομικά όταν δούμε δηλητηριασμένο ζώο?
Διαβάστε ιατρικές και νομικές συμβουλές για να είστε πάντα ενήμεροι και έτοιμοι..ΤΙ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ :

Εντομοκτόνα, Βαρφαρίνη (ποντικοφάρμακο) και τριμμένα γυαλιά αναμεμειγμένα με γευστικότατο φαγητό κονσέρβα, λουκάνικα, ωμό κρέας. Τα τριμμένα γυαλιά συνήθως δίνονται μέσα σε κιμά. Τα δηλητήρια αυτά προκαλούν αφάνταστο πόνο στα ζώα. Για τα 2 πρώτα υπάρχουν αντίδοτα. Για τα τριμμένα γυαλιά όχι. Η στρυχνίνη δε περιλαμβάνεται διότι δε πωλείται (νόμιμα…) στην Ελλάδα.

  1. ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ ΕΑΝ ΕΝΑ ΖΩΟ ΕΙΝΑΙ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΜΕΝΟ. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ :

Οργανοφωσφορικά δηλητήρια (εντομοκτόνα σε υγρό ή σκόνη) : σιελόρροια, έντονη δακρύρροια, μύσις (σμίκρυνση) της κόρης του οφθαλμού, μυϊκά τινάγματα, ασθματική αναπνοή, τρέμουλο, σπασμοί, κώμα.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ : Πηγαίνετε το ζώο σε κτηνίατρο το γρηγορότερο. Εν τούτοις για να δώσετε τη δυνατότητα στο ζώο να επιβιώσει θα πρέπει να μάθετε να δίνετε τις πρώτες βοήθειες.

Α) Προκαλέστε εμετό : Δώστε αλάτι ή σόδα φαγητού διαλυμένο σε χλιαρό νερό (30 – 60 cc διαλύματος). Μετά τον εμετό, ταμπλέτες ενεργού άνθρακα καθυστερούν την απορρόφηση του δηλητηρίου, αλλά αυτή τι στιγμή τις βρίσκουμε λίγο δύσκολα στην Ελλάδα.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ : Εάν το ζώο δείχνει σημάδια νευρικότητας όπως τρέμουλο, ζάλη, κατάρρευση, μη προσπαθήσετε να δώσετε εμετικό, μπορεί να προκληθεί πνευμονία εξ εισροφήσεως. Συνεχίστε με το επόμενο στάδιο.

Β) Κάνετε ένεση ατροπίνης (1 φιαλίδιο σε γάτα ή μικρόσωμο ζώο, 2 ή 3 φιαλίδια σε μεγαλόσωμο ζώο). Η ενδοφλέβια χορήγηση έχει τη γρηγορότερη απορρόφηση, η ενδομυϊκή απορροφάται πιο αργά και η υποδόρια ακόμα αργότερα.

Βαρφαρίνη (ποντικοφάρμακο) : Μερικές φορές δεν υπάρχουν συμπτώματα για 2 – 3 μέρες. Κατόπιν εμφανίζονται στο σώμα ή τα ούλα κηλίδες κόκκινες, μοβ ή σκούρες μπλε, σημάδι εσωτερικής αιμορραγίας. Τα ούλα θα είναι πολύ αναιμικά. Η Βαρφαρίνη καταστρέφει το μηχανισμό πήξεως του αίματος και έτσι το ζώο μπορεί να αιμορραγεί από τη μύτη, το στόμα, το πέος, το πρωκτό, όπως και εσωτερικά.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ : Κονάκιον (Βιταμίνη Κ) για να βοηθηθεί η πήξη του αίματος, σε ενέσιμο διάλυμα, δόσης 5 – 20 mg, ανάλογα το μέγεθος και βάρος του ζώου.

Τριμμένα Γυαλιά : Η πιο θανατηφόρα μέθοδος, χωρίς αντίδοτο. Όμως το ζώο πρέπει να μεταφερθεί σε κτηνίατρο το γρηγορότερο για να γίνει προσπάθεια διάσωσης.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ : Όταν ένα ζώο έχει δηλητηριαστεί από εντομοκτόνα ή τριμμένα γυαλιά είναι πολύ ευαίσθητο στο φως και τον θόρυβο, προστατέψτε το. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει για την Βαρφαρίνη (ποντικοφάρμακο). Επειδή όμως συνήθως δε γνωρίζουμε για τι δηλητήριο πρόκειται το καλύτερο είναι κατά τη μεταφορά σε κτηνίατρο να έχετε το ζώο σκεπασμένο, ήσυχο και άνετο.


ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ:ΛΥΚΟΣ
Βασίλειο:Ζώα (Animalia)

Φύλο:Χορδωτά (Chordata)
Κλάση:Θηλαστικά (Mammalia)
Τάξη:Σαρκοφάγα (Carnivora)
Οικογένεια:Κυνοειδή (Cani dae)
Γένος:Canis
Είδος:Canis lupus
Ο λύκος αποτελεί το μεγαλύτερο εκπρόσωπο της οικογένειας των κυνοειδών, η οποία με τη σειρά της ανήκει στη τάξη των σαρκοφάγων. Ο πρώτος πρόγονος του λύκου εμφανίστηκε πριν από 54 εκατ. χρόνια στη Β. Αμερική ενώ πήρε τη σημερινή του μορφή πριν 1,5 εκατομμύριο χρόνια.Ο λύκος (Canis lupus) υπήρξε το θηλαστικό με τη μεγαλύτερη γεωγραφική εξάπλωση στον πλανήτη μας. Στις μέρες μας υπάρχουν δύο είδη λύκων, o γκρίζος λύκος (Canis lupus) και ο κόκκινος λύκος (Canis rufus). Ο κόκκινος ζει μόνο στις νοτιοανατολικές ακτές των ΗΠΑ και στο Μεξικό, ενώ ο γκρίζος έχει εξάπλωση σε όλο σχεδόν τον πλανήτη. Προτιμά τα μεγάλα πυκνά δάση. Μερικές φορές όμως πηγαίνει και σε πεδινές περιοχές που γειτονεύουν με δάση. Στη χώρα μας εμφανίζεται το είδος του γκρίζου λύκου με καφέ τρίχωμα και γκρίζα ράχη στις ορεινές περιοχές της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας.



Σωματικά χαρακτηριστικά

Η διάρκεια ζωής του φτάνει τα 16χρόνια. Το βάρος του ενήλικου ατόμου φτάνει ως 60 κιλά, το μήκος του φθάνει το 1 με 1,5 μέτρο και το ύψος του τα 90 εκατοστά. Η κατασκευή του λύκου, ψηλά πόδια, φαρδύ πέλμα του επιτρέπουν να περπατά με άνεση στο χιόνι. Καθημερινά διανύει μεγάλες αποστάσεις για να βρει την τροφή του και μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα 40-50 χιλιομέτρων. Το χρώμα του διαφέρει από εποχή σε εποχή. Το χειμώνα είναι γκρίζος στο πάνω μέρος και το καλοκαίρι κιτρινογκριζωπός. Επίσης έχει φουντωτή μακριά ουρά.Ο λύκος έχει εξελιχθεί ώστε να τρέφεται κυρίως με σάρκες. Το κρανίο του είναι μεγάλο σε σχέση με το σώμα του. Το ζώο διαθέτει συνολικά 42 δόντια με χαρακτηριστικούς τους μεγάλους κυνόδοντες. Το δάγκωμά του έχει απίστευτη δύναμη. Τα πέλματά του είναι στραμμένα προς τα έξω για να μπορεί να έχει καλύτερη ισορροπία και να βαδίζει στο χιόνι. Η όσφρηση είναι η ισχυρότερη αίσθηση του λύκου, καθώς μπορεί να εντοπίσει το θήραμά του σε απόσταση 3χμ. μόνο από τη μυρωδιά.

Διατροφή

Ο λύκος είναι ζώο σαρκοφάγο και τρέφεται κυρίως με άγρια φυτοφάγα (ελάφι, ζαρκάδι, αγριογούρουνο, αγριόγιδο), διάφορα μικρά θηλαστικά, τρωκτικά και κτηνοτροφικά ζώα (πρόβατα, γίδια). Τρώει όμως και φρούτα όπως σταφύλια, μούρα και σύκα. Δεν έχει μόνιμη κατοικία και κινείται διαρκώς σε αναζήτηση περιοχών που του εξασφαλίζουν τροφή. Κυνηγά συνήθως τη νύχτα, ενώ την ημέρα κρύβεται σε υπόγειες στοές ή κοιλότητες βράχων.

Στις μεσογειακές χώρες (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας) ο λύκος λόγω έλλειψης άγριων ζώων αναγκάζεται να επιτεθεί και σε κοπάδια από γιδοπρόβατα και σπανιότερα σε βοοειδή. Σε περίπτωση που το κοπάδι δεν μπορεί να γλιτώσει τότε οι λύκοι σκοτώνουν μεγάλο αριθμό αιγοπροβάτων. Αυτή η αντίδραση θεωρείται φυσιολογική δεδομένου ότι τα ζώα προσπαθούν να εξασφαλίσουν τροφή για μελλοντική κατανάλωση.

Κοινωνική οργάνωση - Αγέλη

Κοινό χαρακτηριστικό όλων των πληθυσμών του λύκου είναι η κοινωνική οργάνωση σε μικρές ή μεγάλες ομάδες (τις αγέλες). Οι αγέλες που σχηματίζουν οι λύκοι στην Ελλάδα περιλαμβάνουν συνήθως 6 με 7 μέλη και σχεδόν ποτέ δεν υπερβαίνουν τα 13-15 άτομα. Αντίθετα στην Αλάσκα έχουν καταγραφεί και αγέλες 30 ατόμων.



Τα μέλη κάθε αγέλης επικοινωνούν μεταξύ τους με ήχους και σήματα. Σε κάθε αγέλη υπάρχει ένα κυρίαρχο αρσενικό που μαζί με ένα θηλυκό, αποτελούν το κυρίαρχο ζευγάρι της αγέλης. Το ζευγάρι μένει ενωμένο για όλη τη διάκεια της ζωής τους εκτός αν κάποιο άλλο αρσενικό νικήσει το κυρίαρχο και πάρει τη θέση του ή κάποιο μέλος του ζευγαριού πεθάνει. Το κυρίαρχο αρσενικό είναι ο αρχηγός στο κυνήγι. Είναι ακόμη υπεύθυνος για τον καθορισμό των ορίων της περιοχής, όπου κινείται η αγέλη, τα οποία δεν πρέπει να παραβιάζονται από άλλη.


Αναπαραγωγή

Οι λύκοι ζευγαρώνουν νωρίς την άνοιξη (Φεβρουάριο ως Απρίλιο). Μετά από εγκυμοσύνη 2 μηνών η λύκαινα γεννάει 3-7 μικρά. Το πρώτο διάστημα όσο τα μικρά θηλάζουν, η λύκαινα δεν τα εγκαταλείπει καθόλου και συντηρείται από το αρσενικό. Σε δύο μήνες περίπου τα μικρά είναι σε θέση να φάνε κρέας.



Την ανατροφή των μικρών αναλαμβάνουν εκτός από τους γονείς και η υπόλοιπη αγέλη φέρνοντας τροφή και παρέχοντάς τους προστασία. Τα μικρά μένουν με τους γονείς τους για ένα χρόνο τουλάχιστο. Ο ερχομός του χειμώνα βρίσκει τα μικρά αρκετά ώριμα να ακολουθήσουν τις μετακινήσεις της αγέλης και να μάθουν τα μυστικά του κυνηγιού και της επιβίωσης. Στην ηλικία των 22 μηνών ολοκληρώνεται η ενηλικίωσή τους και εγκαταλείπουν σταδιακά την περιοχή που γεννήθηκαν, αναζητώντας τη δική τους επικράτεια.

Καταγωγή

Ο Λύκος (Canis lupus) είναι θηλαστικό της τάξης των Σαρκοφάγων. Στην οικογένεια των Κυνοειδών ανήκουν επίσης ο το τσακάλι, η αλεπού και ο σκύλος. Έχει κοινή καταγωγή με τον σκύλο (Canis lupus familiaris) και θεωρείται πρόγονος όλων των ειδών σκύλων που υπάρχουν σήμερα.

Κίνδυνοι - Απειλές

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία και το Δασικό Κώδικα, από το 1969 απαγορεύεται η σύλληψη και η κατοχή του λύκου από ιδιώτη. Ο σημαντικότερος παράγοντας που επιδρά αρνητικά στην επιβίωση του λύκου είναι οι ανθρωπογενείςδραστηριότητες:


1. Η ανθρώπινη παρουσία ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές, στέρησε από το λύκο τους φυσικούς του χώρους. Πολλά τεχνικά έργα, η διάνοιξη δασικών δρόμων, τα τουριστικά θέρετρα δεν έλαβαν υπόψη τους και την παρουσία του λύκου.

2. Η επέκταση των βοσκοτόπων εις βάρος των δασικών εκτάσεων, οδήγησε στην υποβάθμιση των βιοτόπων του λύκου και στη μείωση της τροφής του (ελάφι, ζαρκάδι, αγριογούρουνο). Το παράνομοκυνήγι και η λαθροθηρία εξαφάνισε σε κάποιες περιοχές τα θηράματα των λύκων και έτσι κάποιες αγέλες αναγκάζονται να αναζητήσουν τη τροφή τους σε σκουπιδότοπους.

3. Η παράνομη θανάτωση λύκων από ορισμένους κτηνοτρόφους για την προστασία των κοπαδιών τους αποτελεί το σημαντικότερο κίνδυνο για την επιβίωση του είδους.

4. Παρατηρείται το φαινόμενο της παράνομης κατοχής λύκων από ιδιώτες, με τη δικαιολογία ότι χρειάζονται έναν "άγριο και δυνατό φύλακα".


Στην Ελλάδα από το 1993 ο λύκος συμπεριλήφθηκε στη λίστα των προστατευόμενων ειδών και απαγορεύτηκε η χρήση δηλητηρίων για την εξόντωσή του. Την τελευταία δεκαετία ο πληθυσμός του λύκου στη χώρα μας έχει σταθεροποιηθεί, αλλά ο κίνδυνος εξαφάνισής του υπάρχει ακόμη.


ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ

Ο Αρκτούρος είναι ένας σύλλογος που δραστηριοποιείται από το 1998 για τη διατήρηση των πληθυσμών του λύκου σε όλη την Ελλάδα καθώς και για τη βελτίωση της σχέσης λύκου και ανθρώπου.


Δράσεις:

- Κάνουν συγκέντρωση των στοιχείων για την κατανομή και τον πληθυσμό του λύκου στην Ελλάδα.

- Παίρνουν προληπτικά μέτρα για την προστασία των κτηνοτρόφων. Δίνουν ποιμενικούς σκύλους (τσοπανόσκυλα) στους κτηνοτρόφους για τη φύλαξη των κοπαδιών και σε περίπτωση που θα έχουν απώλειες ζώων από επίθεση λύκων τους αποζημιώνουν.

- Επίσης ενημερώνει και ευαισθητοποιεί τους κατοίκους των ορεινών περιοχών για την ανάγκη της προστασίας του λύκου.

- Έχει δημιουργήσει το καταφύγιο του λύκου στην Αγραπιδιά της Φλώρινας για τη φιλοξενία λύκων που προέρχονται από αιχμαλωσία. Ακόμη, στον Αετό Φλώρινας υπάρχει ο Σταθμός του Περιβαλλοντικού Κέντρου όπου οι λύκοι δέχονται κτηνιατρική περίθαλψη πριν πάνε στο καταφύγιο. Το καταφύγιο είναι μια ειδικά περιφραγμένη ημιορεινή δασική έκταση περίπου 70 στρεμμάτων, στην οποία θα ζήσουν οι λύκοι αυτοί το υπόλοιπο της ζωής τους. Έχοντας εξοικειωθεί απόλυτα με τη ανθρώπινη παρουσία, μακριά από το φυσικό τρόπο επιβίωσης μιας αγέλης στην φύση, οι λύκοι αυτοί δεν μπορούν να επιβιώσουν μόνοι τους.

Η θαλάσσια χελώνα καρέτα (Caretta caretta) εμφανίστηκε στη γη πριν από δεκάδες εκατομμύρια χρόνια και αποτελεί μια από τις πιο επιτυχημένες μορφές ζωής στην ιστορία του πλανήτη μας. Είναι το μόνο είδος θαλάσσιας χελώνας που αναπαράγεται στην Ελλάδα, όπου βρίσκονται οι πιο σημαντικοί βιότοποί της στη Μεσόγειο.Για πρώτη φορά εδώ και εκατομμύρια χρόνια, η καρέτα απειλείται με εξαφάνιση.Η υποβάθμιση και η καταστροφή των βιότοπων όπου αναπαράγεται η καρέτα θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την επιβίωση του είδους.Σημαντικές απειλές αποτελούν επίσης η χρήση μη επιλεκτικών αλιευτικών εργαλείων -κάθε χρόνο χιλιάδες θαλάσσιες χελώνες μπλέκονται τυχαία στα δίχτυα και τα παραγάδια και πνίγονται- και η ρύπανση από προϊόντα πετρελαίου, χημικές ουσίες και σκουπίδια.Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελούν οι πλαστικές σακούλες, αφού οι χελώνες τις τρώνε, νομίζοντας πως πρόκειται για τσούχτρες, με αποτέλεσμα να πεθαίνουν από ασφυξία.Τέλος, κάποιες χελώνες τραυματίζονται, μερικές φορές θανάσιμα, από ταχύπλοα σκάφη που πλέουν κοντά στις παραλίες ωοτοκίας.

Για κάποιους πολιτισμούς η αρκούδα είναι σύμβολο αναγέννησης και παρθενογένεσης, γιατί κρύβεται στη φωλιά της στις αρχές του χειμώνα και εμφανίζεται πάλι την άνοιξη μαζί με τα μικρά της. Ζώο παρεξηγημένο, αφού παρά τις αντίθετες δοξασίες επιτίθεται μόνο αν βρεθεί σε θέση άμυνας, ζούσε κάποτε σε ολόκληρη τη γηραιά ήπειρο. Σήμερα η κατάσταση των πληθυσμών και των βιοτόπων της είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο: τους τελευταίους δύο αιώνες η καφέ αρκούδα έχασε το 60% της επικράτειάς της και το 50% του πληθυσμού της.Το πιο εντυπωσιακό θηλαστικό του δάσους απειλείται πλέον με εξαφάνιση.Οι ελληνικοί πληθυσμοί του είδους είναι οι σημαντικότεροι στις νότιες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης: υπολογίζεται ότι στη χώρα μας ζουν περίπου 150 καφέ αρκούδες. Δυστυχώς όμως και εδώ παρουσιάζουν μείωση.Έτσι, ενώ παλαιότερα η καφέ αρκούδα ζούσε σχεδόν σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, σήμερα απαντάται στους κύριους ορεινούς όγκους της βόρειας και κεντρικής Πίνδου και της δυτικής Ροδόπης.

Είναι ζώο σωματώδες με μεγάλη μυϊκή δύναμη, ιδιαίτερα στο λαιμό και στα άκρα. Έχει τριγωνικό κεφάλι, κυκλικά μικρά αφτιά και μικρά μάτια. Ζει περίπου 20 με 25 χρόνια. Ζει σε δάση με δρυς, οξιές και κωνοφόρα (πεύκα, έλατα κ.ά) της ορεινής και της ημιορεινής ζώνης. Είναι μοναχικό ζώο και κυκλοφορεί το ξημέρωμα, το σούρουπο και την νύχτα. Διαθέτει 40-42 δόντια με αναπτυγμένους τους κυνόδοντες και τους γομφιούς.

Ευκίνητη παρά τον όγκο της, μπορεί να σκαρφαλώνει σε δέντρα, καθώς και να στέκεται στα πίσω πόδια της ανιχνεύοντας καλύτερα το χώρο γύρω και τρομάζοντας με το μέγεθός της κάθε υποψήφιο εχθρό.

ΤΡΙΧΩΜΑ

Η γούνα της καφέ αρκούδας είναι μακριά πυκνή και αδιάβροχη. Το χρώμα του τριχώματος ποικίλλει στις αποχρώσεις του καφέ, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο του ζώου, αλλά και το περιβάλλον.

ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

Η αρκούδα έχει άριστη ακοή. Όταν τα αυτιά της σηκώνονται πάνω στο κεφάλι της, αυτό σημαίνει ότι κάτι της τραβάει την προσοχή ενώ όταν είναι κατεβασμένα προς τα πίσω, είναι σημάδι επιθετικότητας. Επίσης είναι πολύ αναπτυγμένη η αίσθηση της όσφρησης, περισσότερο και από του σκύλου. Έχει όμως λιγότερο καλή όραση. Βλέπει αρκετά καλά σε απόσταση 80 μέτρων αλλά δεν είναι ικανή να διακρίνει άνθρωπο στα 300 μέτρα.

ΥΨΟΣ

Το ύψος του ενήλικου ατόμου στον τράχηλο (η μικρή καμπούρα στην πλάτη της αρκούδας όπου αποθηκεύεται το λίπος) φτάνει τα 1,10μ., ενώ το συνολικό μήκος από την άκρη της μύτης έως την ουρά κυμαίνεται από 1,70 έως 2,20μ.


ΠΕΛΜΑΤΑ

Ο βηματισμός της είναι βαρύς και άχαρος, καθώς περπατά με όλο το πέλμα κινώντας ταυτόχρονα το μπροστινό και το πίσω πόδι κάθε πλευράς. Ανήκει δηλαδή στα πελματοβάμονα ζώα. Σε κάθε πέλμα έχει πέντε δάχτυλα με εντυπωσιακά νύχια τα οποία δεν είναι συσταλτά, δεν μπορεί δηλαδή να τα μαζέψει όπως η γάτα. Μπορεί να τρέξει με ταχύτητα 40- 50 χιλιόμετρα την ώρα.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η αρκούδα είναι ζώο παμφάγο. Δείχνει όμως προτίμηση στις φυτικές τροφές, όπως καρποί δένδρων, αλλά και ρίζες, βολβοί και χόρτα, ενώ συμπληρώνει το διαιτολόγιό της με μυρμήγκια, μικρά θηλαστικά και χελώνες. Χάρη στην ισχυρή της όσφρηση μπορεί να εντοπίζει τους καρπούς του δάσους όταν είναι ώριμοι. Το μέλι είναι μία από τις αγαπημένες της τροφές. Βρίσκει πολύ εύκολα τα μελίσσια από το βόμβο των μελισσών και την έντονη μυρωδιά του μελιού. Το τρίχωμα και η σκληρή επιδερμίδα τής επιτρέπουν να αδιαφορεί για τα τσιμπήματα, αλλά στην περίπτωση που δεχτεί πολλά στο πρόσωπο καταφεύγει σε νερό, όπου ένα... μπανάκι την ανακουφίζει.

Άνοιξη

Η πιο δύσκολη περίοδος για να βρει τροφή είναι η άνοιξη, καθώς βγαίνει από το χειμέριο λήθαργο πεινασμένη και πολύ αδυνατισμένη. Έχει χάσει το ένα τρίτο του βάρους της! Οι καρποί δεν έχουν αρχίσει ακόμη να βγαίνουν, οπότε η αρκούδα στρέφεται σε άλλες τροφές, όπως ρίζες φυτών και βολβούς που την άνοιξη είναι ιδιαίτερα θρεπτικοί, καθώς είναι έτοιμοι να βλαστήσουν. Μία από τις αγαπημένες τροφές της είναι τα μυρμήγκια, που τα βρίσκει ανασηκώνοντας μεγάλες πέτρες, κάτω από τις οποίες υπάρχουν μυρμηγκοφωλιές. Συχνά όμως βρίσκει και καρπούς της προηγούμενης χρονιάς που έχουν διατηρηθεί από το κρύο του χειμώνα. Η ανεπάρκεια τροφής την οδηγεί να επιτίθεται και σε κοπάδια κατοικίδιων ζώων και μελίσσια.

Καλοκαίρι

Στις αρχές του καλοκαιριού, εμφανίζονται τα πρώτα φρούτα και η τροφή της αρκούδας γίνεται πιο πλούσια και γευστική. Δείχνει μεγάλη προτίμηση στα κεράσια αλλά τρώει επίσης βατόμουρα, σμέουρα, κορόμηλα, αγριοφράουλες κ.ά. Συχνά βέβαια επισκέπτεται και τα μελίσσια για να βρει την αγαπημένη της λιχουδιά. Συμπληρώνει την τροφή της με μυρμήγκια και χελώνες. Ακόμη, το ψάρεμα στο ποτάμι, όταν τα νερά είναι ρηχά, είναι ένας τρόπος για να συμπληρώσει την τροφή της.

Φθινόπωρο

Το φθινόπωρο καταναλώνει τον περισσότερο χρόνο στην αναζήτηση τροφής, καθώς οι καρποί είναι άφθονοι, και ετοιμάζεται για το χειμέριο λήθαργο αποθηκεύοντας λίπος. Τα βελανίδια και οι καρποί της οξιάς βοηθούν περισσότερο στη συσσώρευση του λίπους για τους δύσκολους μήνες του χειμώνα. Ακόμη τρέφεται με μήλα, κράνα, κάστανα, γκόρτσα, βατόμουρα και καρπούς αγριοτριανταφυλλιάς.

Χειμώνας

Το χειμώνα η αρκούδα πέφτει σε χειμέριο λήθαργο και αναπαύεται σε κοιλότητες βράχων και κουφάλες δέντρων. Την εποχή αυτή δεν τρέφεται σχεδόν καθόλου αλλά καταναλώνει το λίπος που είχε αποκτήσει τον προηγούμενο καιρό.

Χειμέριος λήθαργος

Από τα τέλη του φθινοπώρου μέχρι τις αρχές της άνοιξης, η αρκούδα βρίσκεται σε χειμέριο λήθαργο. Ο ύπνος αυτός είναι σημαντικός για τις αρκούδες, αφού κατά τη διάρκεια του χειμώνα δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την τροφή τους.


Έτσι λοιπόν, πριν αρχίσουν τα πρώτα χιόνια, η αρκούδα κλείνεται στη φωλιά της (κοιλότητες βράχων, ρίζες ή κουφάλες δέντρων) και τη στρώνει με ξερά χόρτα και κλαδιά. Εκεί, τυλίγεται σαν μπάλα, με τη μύτη ανάμεσα στα πέλματά της και αποκοιμιέται. Οι θηλυκές αρκούδες κατά τη διάρκεια του χειμέριου ύπνου, γεννάνε τα μικρά τους μέσα στη φωλιά, τα οποία έχοντας το ένστικτο της επιβίωσης θηλάζουν τη μαμά αρκούδα.

Ο χειμέριος λήθαργος διαφέρει από τη γνωστή χειμέρια νάρκη που χαρακτηρίζει άλλα είδη θηλαστικών. Οι βασικότερες διαφορές είναι:

- Κατά τη χειμέρια νάρκη η θερμοκρασία του σώματος του ζώου πλησιάζει τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος (σχεδόν 0°C), οι ρυθμοί της καρδιάς και της αναπνοής μειώνονται πάρα πολύ και το ζώο ξυπνά ανά διαστήματα για να αποβάλει.

- Κατά το χειμέριο λήθαργο η θερμοκρασία του σώματος της αρκούδας ελαττώνεται κατά ένα βαθμό περίπου σε σχέση με την κανονική (38°C), οι ρυθμοί της καρδιάς και της αναπνοής δεν μειώνονται τόσο πολύ και η αρκούδα ξυπνάει πολύ εύκολα όταν ενοχληθεί στη φωλιά της. Αν συμβεί αυτό η αρκούδα δύσκολα ξαναπέφτει σε λήθαργο οπότε καταναλώνει νωρίτερα το λίπος της και δυσκολεύεται περισσότερο την άνοιξη που είναι λιγοστή η τροφή. Τέλος, πρέπει να προσθέσουμε ότι η αρκούδα είναι το μόνο ζώο που δεν αποβάλει ούρα γιατί τα ανακυκλώνει ο οργανισμός της.

Ο χειμέριος ύπνος είναι ένας ακόμα τρόπος προσαρμογής της αρκούδας στις δύσκολες συνθήκες του περιβάλλοντος όπου ζει. Είναι ο μόνος τρόπος επιβίωσης για ένα μεγαλόσωμο παμφάγο θηλαστικό κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μια ακόμα βασική λειτουργία είναι η προστασία των αδύναμων νεογνών, εφόσον γεννιούνται μέσα στη φωλιά μέσα σε ιδανικές συνθήκες θερμοκρασίας σαν να είναι ένα είδος θερμοκοιτίδας.


Αναπαραγωγή

Η αρκούδα είναι ζώο μοναχικό. Το αρσενικό και το θηλυκό συναντιούνται μόνο κατά την περίοδο του ζευγαρώματος, από τα τέλη Μαΐου έως τα τέλη Ιουλίου. Το θηλυκό δεν γεννά κάθε χρόνο, καθώς μεσολαβούν δύο με τρία χρόνια ανάμεσα σε δύο γέννες.

Τα νεογνά - συνήθως ένα με δύο και σπανιότερα τρία - γεννιούνται τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου μέσα στη φωλιά και ενώ το θηλυκό βρίσκεται σε χειμέριο λήθαργο. Είναι τυφλά, ζυγίζουν μόλις 350-400 γραμμάρια και εξαρτώνται από τη μητέρα τους για να διατηρήσουν τη θερμοκρασία τους. Αν η αρκούδα ενοχληθεί από τον άνθρωπο σε αυτό το στάδιο και αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη φωλιά της, τα μικρά πεθαίνουν σε διάστημα 15-20 λεπτών.

Η ανάπτυξη των νεογνών είναι ταχύτατη, χάρη στην υψηλή θρεπτική αξία του γάλακτος. Την άνοιξη, τα μικρά είναι έτοιμα να ακολουθήσουν τη μητέρα τους στο δάσος. Τα επόμενα δύο χρόνια της ζωής τους, παραμένουν κοντά της γνωρίζοντας όλους τους μηχανισμούς επιβίωσης. Μαθαίνουν να εντοπίζουν την τροφή τους, να καταναλώνουν καρπούς που έχουν διατηρηθεί από τα κρύα του χειμώνα σε περιόδους έλλειψης τροφής κ.ά. Τα μικρά εκπαιδεύονται στο να επιλέγουν το κατάλληλο μέρος για να φτιάχνουν τις φωλιές τους, τα λεγόμενα γιατάκια. Η αρκούδα έχει ισχυρή μνήμ η και μαθαίνει στα μικρά τις περιοχές με τα καλύτερα σημεία για ανεύρεση τροφής, καθώς και τα ασφαλή περάσματα.

Εξάπλωση της καφέ αρκούδας

Το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό της Ευρώπης, ένα από τα τελευταία σύμβολα της άγριας ζωής, ένα είδος που απειλείται με οριστική εξαφάνιση είναι η καφετιά αρκούδα.

Η αρκούδα εμφανίστηκε πριν από 35 εκατ. χρόνια και κατάφερε να προσαρμοστεί από την τούνδρα της Αλάσκας και τις στέπες της Ασίας έως τα δρυοδάση των μεσογειακών χωρών.

Ως τον 15ο αιώνα ζούσε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σήμερα, στην Ευρώπη η καφέ αρκούδα ζει σε κάποιες χώρες με μικρούς πληθυσμούς που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Στη Γαλλία έχουν απομείνει περίπου 10, ενώ στην Ισπανία και την Ιταλία περίπου από 50 . Θεωρείται πλέον και νομικά είδος υπό εξαφάνιση στη δυτική, την κεντρική και τη νότια Ευρώπη. Η καταστροφή των βιοτόπων της και το κυνήγι της, που απαγορεύτηκε μόλις εδώ και δύο δεκαετίες, είναι οι κύριες αιτίες της σταδιακής εξαφάνισής της από τις περισσότερες χώρες.

Στην Ελλάδα έως το 19ο αιώνα, η αρκούδα ζούσε ακόμη και στην Πελοπόννησο. Σήμερα έχει περιοριστεί κυρίως στη βόρεια Πίνδο και την κεντρική Ροδόπη . Ο πληθυσμός της υπολογίζεται σε 180 άτομα το λιγότερο και αποτελεί το νοτιότερο τμήμα του Βαλκανικού πληθυσμού αρκούδας που δεν ξεπερνά συνολικά τα 2.500-3.000 άτομα. Είναι ωστόσο από τους μεγαλύτερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η φυσική σύνδεση των πληθυσμών της καφέ αρκούδας στη Βαλκανική θα αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης του είδους και στη χώρα μας.

Απειλές - Κίνδυνοι

Οι κυριότεροι κίνδυνοι για την αρκούδα είναι:

- Ο φόνος από τον άνθρωπο, είτε επειδή προκαλεί ζημιές σε κτηνοτροφικά ζώα, μελίσσια και καλλιέργειες είτε τυχαία κατά το κυνήγι ή σκόπιμα για σύλληψη των μικρών κ.λπ.

- Η καταστροφή των βιοτόπων της (δάση οξιάς, δρυός, ελάτου, σε υψόμετρο 800- 2.000 μ.). Οι πυρκαγιές, η διάνοιξη δρόμων, η κατασκευή φραγμάτων και τεχνικών έργων και η δημιουργία τουριστικών εγκαταστάσεων καταστρέφουν τους βιότοπους της αρκούδας, προκαλώντας ενόχληση στο ζώο και περιορίζοντας τις κινήσεις του για αναπαραγωγή και ανεύρεση τροφής.

- Η διακοπή του χειμέριου λήθαργου λόγω ενόχλησης. Ο χειμέριος λήθαργος αν διακοπεί, δύσκολα ξαναρχίζει, οπότε δυσκολεύει την προσπάθεια επιβίωσης κατά τη δύσκολη λόγω έλλειψης τροφής, χειμερινή περίοδο. Επιπλέον, τα μωρά της ζουν μόνο αν η μητέρα δεν φύγει από τη φωλιά.

- Η έλλειψη γνώσης και πληροφόρησης για τα παραπάνω προβλήματα, με αποτέλεσμα να νιώθουν οι άνθρωποι την αρκούδα ως απειλή για την περιουσία και την ασφάλειά τους.

Στο μεταίχμιο της επιβίωσης

Η αρκούδα προστατεύεται από την ελληνική και κοινοτική νομοθεσία. Απαγορεύεται ο φόνος, η αιχμαλωσία , η κατοχή και η έκθεση σε δημόσια θέα της καφέ αρκούδας. Ωστόσο αυτό ελάχιστα εφαρμόζεται στην πράξη. Ένα πολύ μικρό ποσοστό των βιότοπων της αρκούδας έχουν χαρακτηριστεί εθνικοί δρυμοί ή μνημεία της φύσης, κι αυτοί όμως υπάρχουν μόνο στα χαρτιά, χωρίς να παρέχουν προστασία στο απειλούμενο είδος. Άλλωστε η επιβίωση της αρκούδας συνδέεται με την επιβίωση των δασών.

Επιπλέον, αν και το κυνήγι του ζώου απαγορεύεται από το 1969, κάθε χρόνο κάποιες αρκούδες σκοτώνονται από ασυνείδητους. Η θανάτωση από πρόθεση αποτελεί την κύρια απειλή για την επιβίωση του ελληνικού πληθυσμού της αρκούδας. Η καφέ αρκούδα χαρακτηρίζεται σαν σπάνιο και απειλούμενο είδος και συμπεριλαμβάνεται στο Κόκκινο βιβλίο των απειλούμενων ειδών που εξέδωσε στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Διεθνούς Ενώσεως για τη Διατήρηση της Φύσης και των Φυσικών Πόρων, η Ελληνική Ζωολογική Εταιρία σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία.

Αρκούδα χορεύτρια

Το επάγγελμα του αρκουδιάρη ήταν συνηθισμένο παλαιότερα στην Ελλάδα, αλλά σήμερα έχει περιοριστεί σε σημαντικό βαθμό. Ωστόσο, σε άλλες χώρες των Βαλκανίων η "αρκούδα χορεύτρια" εξακολουθεί να υπάρχει. Ουσιαστικά αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες εξαφάνισης του είδους, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις οι "εκπαιδευτές" σκοτώνουν τη μητέρα για να αιχμαλωτίσουν το μικρό, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραματικά ο αριθμός των θηλυκών ατόμων, ιδιαίτερα σημαντικά για την επιβίωση του είδους.

Η "εκπαίδευση" του ζώου αποτελεί έναν άγριο βασανισμό. Ο εκπαιδευτής-βασανιστής τρυπά το χείλος ή μύτη για να περάσει το χαλκά, σπάει τους κυνόδοντες και αφαιρεί τα νύχια του ζώου. Κατά την εκμάθηση του "χορού" το ζώο αναγκάζεται να πατάει σε πυρακτωμένες λαμαρίνες υπό τον ήχο του ντεφιού. Στην προσπάθειά του να αποφύγει το κάψιμο, το αρκουδάκι σηκώνεται στα πίσω του πόδια και βηματίζει επί τόπου. Αυτό συνεχίζεται για αρκετό διάστημα ώσπου η αρκούδα να συνδέσει τον ήχο και τον πόνο με συγκεκριμένες κινήσεις. Τα ζώα αυτά εμφανίζουν έντονα προβλήματα υγείας και οι στερεότυπες αυτές κινήσεις δύσκολα αποβάλλονται από τη συμπεριφορά τους για το υπόλοιπο της ζωής τους.

Τα ζώα που συλλέγονται από τους διάφορους εκπαιδευτές φιλοξενούνται στον Κτηνιατρικό Σταθμό, όπου τους παρέχεται η απαραίτητη κτηνιατρική περίθαλψη. Δυστυχώς, τα ζώα αυτά θα παραμείνουν στο καταφύγιο αυτό για το υπόλοιπο της ζωής τους, καθώς δεν έχουν διδαχθεί τους κανόνες επιβίωσης από τη μητέρα τους και τους είναι αδύνατο να επιβιώσουν στο φυσικό τους περιβάλλον.

Η επιβολή ποινικών κυρώσεων και οι κατασχέσεις ζώων δεν έχουν οδηγήσει στην οριστική εξάλειψη του φαινόμενου, καθώς ακόμα και σήμερα έχουν αναφερθεί "αρκουδιάρηδες". Χρειάζεται άμεση κινητοποίηση και ενεργοποίηση όλων.

Αρκούδες απ' όλο τον κόσμο

Η καφέ αρκούδα

Η καφέ αρκούδα ζει στα δάση της νότιας Ευρώπης. Στην Ελλάδα έχουν απομείνει περίπου 150 αρκούδες που ζουν στην οροσειρά της Πίνδου και της Ροδόπης.

Το ύψος της φτάνει το 1,30 μέτρα και το μήκος της τα 2,50 μέτρα. Το βάρος της μπορεί να φτάσει τα 250 κιλά. Είναι ζώο παμφάγο. Τρώει κυρίως φρούτα, βολβούς, έντομα, μικρά ερπετά, πουλιά και μικρά θηλαστικά ή ψάρια. Η διάρκεια ζωής της είναι 30 χρόνια.

Η μαύρη αρκούδα ή αρκούδα των Ιμαλαίων

Η μαύρη αρκούδα είναι από τα πιο σπάνια είδη. Ζει στα δάση της κεντρικής Ασίας, από την Περσία ως την Κίνα. Το χειμώνα το τρίχωμά της είναι μαύρο και το καλοκαίρι παίρνει καφετιά απόχρωση.

Η αρκούδα Panda

Η αρκούδα Panda ζει στα δάση της Κίνας. Είναι μεγάλο ζώο που κινδυνεύει με εξαφάνιση. Κατά τη διάρκεια της μέρας αναζητεί την τροφή του και καταναλώνει τεράστιες ποσότητες φύλλων και τρυφερών βλαστών μπαμπού. Ο μεγάλος Πάντα ή αρκούδα του παππού Δαβίδ ζει στην Κίνα και στο Θιβέτ. Το μήκος του φθάνει έως 1,80μ. και το βάρος του τα 100 κιλά. Τα αυτιά του, τα μάτια του και τα μπροστινά του πόδια από τους ώμους έως τα πέλματα είναι μαύρα. Το υπόλοιπο σώμα του είναι λευκό. Τρέφεται με βλαστούς από μπαμπού. Είναι ένα ζώο σπάνιο που ζει στην Ασία. Έγινε το σύμβολο του Παγκόσμιου οργανισμού για την συντήρηση της φύσης (WWF).

Η αρκούδα grizzly

Η αρκούδα grizzly ζει στα δάση της βόρειας Αμερικής. Είναι από τις πιό μεγαλόσωμες αρκούδες και δε διστάζει να επιτεθεί ακόμη και σε άνθρωπο. Απαντάται πιο πολύ στη Βόρειο Αμερική. Το χρώμα της είναι καστανόμαυρο ή κοκκινωπό ή ανοίγει προς το γκρίζο. Παλαιότερα ήταν πολύ διαδεδομένη σε ολόκληρο τον Καναδά και στις ΗΠΑ. Σήμερα ζει μόνο στην Σκανδιναβία, στα Πυρηναία, στα Καρπάθια, στη Σιβηρία, στα Ιμαλάϊα, στη Μικρά Ασία. Πολύ λίγες αρκούδες του είδους ζουν στις Άλπεις.

Η πολική αρκούδα

Η πολική είναι η μεγαλύτερη σε διαστάσεις αρκούδα της γης. Ζει στις περιοχές γύρω από το βόρειο πόλο και τρέφεται με μικρά θηλαστικά και ψάρια. Η πολική αρκούδα είναι η μόνη τελείως σαρκοβόρος. Η βασική της τροφή είναι οι φώκιες. Κανένα ζώο εκτός από τον άνθρωπο δεν τολμά να της επιτεθεί αλλά κι εκείνη δε διστάζει να επιτεθεί στον άνθρωπο.

Ο μύθος του Αρκτούρου

Η ιστορία του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ ξεκινάει χιλιάδες χρόνια πριν...

Η Καλλιστώ ήταν κόρη του Λυκάονα, βασιλιά της Αρκαδίας. Από μικρό κορίτσι ορκίστηκε πίστη και αφοσίωση στη θεά Άρτεμη και πως δε θα αγαπήσει ποτέ άντρα. Έτσι πήγε να ζήσει μαζί της στο δάσος κυνηγώντας άγρια θηρία.

Κάποτε την είδε ο Δίας και την ερωτεύτηκε. Για να την ξεγελάσει, πήρε τη μορφή της Άρτεμης και την ανάγκασε να ξαπλώσει μαζί του. Η Καλλιστώ γέννησε ένα γιο. Ο Δίας όμως ήξερε πως αν το μάθαινε η Ήρα θα θύμωνε με την Καλλιστώ, γι' αυτό και την μεταμόρφωσε σε αρκούδα.

H Καλλιστώ μεταμορφωμένη σε αρκούδα, τριγυρνούσε χρόνια στα δάση ψάχνοντας το γιο της, τον Αρκάδα. Όταν τον βρήκε, άντρα πια, θέλησε να τον αγκαλιάσει. Εκείνος καθώς δεν ήξερε πως η αρκούδα ήταν η μητέρα του, ετοιμάστηκε να τη σκοτώσει. Ο Δίας όμως τους λυπήθηκε και για να μη συμβεί το κακό, τους μεταμόρφωσε σε αστερισμούς, τη Μικρή και τη Μεγάλη Άρκτο και τους πήρε κοντά του στον ουρανό. Άρκτος στα αρχαία ελληνικά είναι η αρκούδα.

Η Ήρα, που δεν έπαψε να είναι θυμωμένη, ζήτησε από τον Ωκεανό, το ποτάμι που περιβάλλει τη γη, να μην τους αφήσει ποτέ να λουστούν στα νερά του. Έτσι οι δύο αυτοί αστερισμοί δεν δύουν ποτέ. Ο Δίας όμως για να τους γλιτώσει για πάντα από τη ζήλια της Ήρας τοποθέτησε κοντά τους και ένα άλλο αστέρι τον Αρκτούρο -το όνομά του σημαίνει ο φύλακας της Άρκτου να τους συνοδεύει και να τους προστατεύει στην αιωνιότητα.

Ένας ακόμα μύθος

Κάποτε η αρκούδα ήταν μια βασιλοπούλα. Η μάνα της όμως την καταράστηκε βαριά και έτσι αυτή μεταμορφώθηκε σε αρκούδα. Το δέρμα της αρκούδας το κάρφωσαν στον ουρανό, που ήταν χαμηλά και άγγιζε τη γη και φαίνεται ακόμη στον ουρανό. Είναι ο αστερισμός της Μεγάλης Άρκτου. Τα άστρα συμβολίζουν τα καρφιά.

Μικρή και Μεγάλη Άρκτος

Τα αστέρια δεν είναι παρά ήλιοι σαν τον ήλιο του δικού μας ηλιακού συστήματος που απέχουν όμως πολλά έτη φωτός από την γη και για αυτό είναι ορατοί μόνο την νύχτα σαν φωτεινά σημεία στον ουρανό. Πολλά αστέρια μαζί φτιάχνουν σχηματισμούς που λέγονται Αστερισμοί.

Η φαντασία του ανθρώπου τους έδωσε διάφορα ονόματα. Τέτοιοι αστερισμοί είναι η Μικρή και Μεγάλη Άρκτος: Είναι δύο αστερισμοί στο βόρειο ημισφαίριο. Αποτελούνται κι οι δύο από 7 αστέρια που σχηματίζουν τετράπλευρο με ουρά. Το τελευταίο άστρο της ουράς της Μικρής Άρκτου είναι ο Πολικός Αστέρας, που βρίσκεται πάνω από το Βόρειο Πόλο. Στο Βόρειο Ημισφαίριο ο Πολικός Αστέρας δεν δύει ποτέ. Στο Νότιο, όμως, δε φαίνεται καθόλου. Καλλιστώ ονομάζεται ο δεύτερος μεγαλύτερος δ ορυφόρος του Δία και ο τρίτος μεγαλύτερος στο ηλιακό σύστημα.

Χρειάζεται σίγουρα μεγάλη φαντασία, για να «δεις» τη μεγάλη και τη μικρή αρκούδα στον ουρανό, ωστόσο οι αστερισμοί έχουν μία πιο πρακτική σημασία. Η σταθερή θέση των αστεριών στον ουρανό βοηθούσε στον προσανατολισμό των ναυτικών και γενικότερα των ταξιδιωτών. Με τον Πολικό Αστέρα στην ουρά της Μικρής Άρκτου, για παράδειγμα, οι ναυτικοί εντόπιζαν το βορρά. Σήμερα με την πρόοδο της τεχνολογίας σπάνια χρειάζεται να καταφύγουμε στα αστέρια για τον προσανατολισμό μας. Ωστόσο τα χιλιάδες φωτεινά σημεία στον ουρανό εξακολουθούν να μας γοητεύουν.

ΞžΒ¦ΞŸΒŒΞŸΒΞžΞŒΞžΒ± ΞžΒµΞŸβ‚¬ΞžΞ‰ΞžΞŠΞžΞΞžΞ‰ΞžΒ½ΞŸβ€°ΞžΒ½Ξžβ€•ΞžΒ±ΞŸβ€š

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget